Hiểu đúng hai khái niệm
Portfolio thường là dạng quen thuộc nhất: một trang web, file PDF hay trang hồ sơ gồm phần giới thiệu, danh sách hoặc lưới dự án và cách liên hệ. Trang Behance, portfolio làm bằng Notion và phần lớn website cá nhân đều là portfolio thường.
Portfolio 3D đặt tác phẩm của bạn vào một không gian dựng ngay trên trình duyệt. Người xem xoay camera quanh một căn phòng, một vùng đất hay một vật thể, và tìm thấy dự án dưới dạng đồ vật trong đó: tranh treo tường, màn hình trên bàn, tấm biển dẫn tới một liên kết. Phần này được làm bằng WebGL, thường qua thư viện Three.js, hoặc bằng một công cụ làm sẵn phần đó cho bạn.
Portfolio 3D mạnh ở đâu
Lý do lớn nhất để làm portfolio 3D là để được nhớ. Người phải xem nhiều hồ sơ trong ngày thường quên những lưới ảnh giống nhau, nhưng nhớ cái mà họ được bước vào. Một không gian cũng thể hiện gu thẩm mỹ rõ hơn hẳn một mẫu có sẵn: màu sắc, đồ vật, ánh sáng bạn chọn đã nói lên nhiều điều trước khi ai đó đọc chữ nào.
- Dễ nhớ, dễ được nhắc tới, và hay được chia sẻ hơn một trang bình thường.
- Người xem ở lại lâu hơn, vì có thứ để làm chứ không chỉ có thứ để đọc.
- Với ngành sáng tạo và kỹ thuật, bản thân portfolio đã là bằng chứng cho tay nghề hoặc gu.
- Có sẵn nội dung để đăng: một video ngắn dạo quanh căn phòng rất hợp với TikTok, Reels và Shorts.
Portfolio 3D yếu ở đâu
Chính những thứ làm portfolio 3D dễ nhớ cũng có thể gây cản trở. Phần lớn vấn đề dưới đây xảy ra khi không gian 3D là cách duy nhất để xem tác phẩm.
- Nặng hơn. Mô hình, texture và thư viện 3D phải tải xong mới chạy, khá chậm khi dùng 4G.
- Có thể giấu mất tác phẩm. Nếu dự án chỉ hiện ra khi bấm đúng đồ vật, người xem bận rộn có thể rời đi trước khi thấy.
- Nhà tuyển dụng thường chỉ lướt qua mỗi hồ sơ chưa tới một phút. Đi khám phá thì lâu hơn thế.
- Chữ vẽ trong cảnh 3D khó đọc hơn với trình đọc màn hình, công cụ dịch và Google.
- Điện thoại cũ hoặc giá rẻ có thể chạy chậm, nóng máy, và một số người bị chóng mặt khi camera chuyển động.
- Tự làm từ đầu mất vài ngày đến vài tuần, và mỗi lần cập nhật tác phẩm lại phải sửa code.
Portfolio thường mạnh và yếu ở đâu
Portfolio thường tải nhanh, lướt nhanh và dễ cập nhật. Ai cũng xem được trên mọi thiết bị, Google đọc được toàn bộ nội dung, người tuyển dụng tìm thấy dự án tốt nhất của bạn trong vài giây. Với những vị trí được đánh giá chủ yếu bằng kết quả như marketing, viết lách, tư vấn hay phần lớn công việc lập trình, sự nhanh gọn này quan trọng hơn mọi thứ.
Điểm yếu là trông giống của người khác. Khi ai cũng dùng chung vài mẫu quen thuộc, hai portfolio có thể khó phân biệt, và một dự án hay dễ bị chìm trong lưới ảnh trông y như mười cái người xem vừa lướt qua.
Khi nào portfolio thường là lựa chọn tốt hơn
Hãy thật lòng với chính mình về người xem. Một trang đơn giản thường nên là dạng chính nếu bạn rơi vào một trong các trường hợp sau:
- Bạn nộp hồ sơ qua quy trình tuyển dụng của công ty, nơi người duyệt lướt hàng chục đường link một lúc.
- Tác phẩm của bạn chủ yếu là bài viết, số liệu, tài liệu hay code mà người xem cần đọc kỹ.
- Phần lớn người xem truy cập bằng mạng di động chậm.
- Bạn cập nhật tác phẩm hằng tuần và không muốn mỗi lần lại phải chỉnh một cảnh 3D.
Câu trả lời cho đa số: dùng cả hai, đúng thứ tự
Bạn không cần chọn một. Cách hiệu quả nhất là một trang portfolio bình thường, tải nhanh, hiện ra trước, còn bản 3D của cùng nội dung đó chỉ cách một lần chạm. Người vội xem trang; người tò mò và có thời gian thì mở phòng. Google đọc trang, còn phần 3D chỉ tải khi có người muốn xem.
Perlink làm đúng như vậy. Portfolio của bạn là một trang web thật, có tiêu đề và mô tả riêng, đồng thời cũng là một căn phòng 3D để khách dạo quanh, với ảnh tác phẩm treo trong khung trên tường và liên kết gắn vào đồ vật như laptop hay biển neon. Bạn tự chọn mở trang hay mở phòng trước, và phòng tự điều chỉnh chất lượng theo máy của người xem.